Страница 141 номер 15.8, ГДЗ по алгебре за 11 класс к учебнику Мерзляка углубленный уровень. Алгебра и начала математического анализа
Найдите значение выражения: 1) \((1 - i)^{14}\); 2) \(\left(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i\right)^{15}\); 3) \(\left(\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i\right)^{10}\); 4) \((1 + i)^{10}(\sqrt{3} + i)^{8}\); 5) \(\frac{(1 - i)^{14}}{(1 + \sqrt{3}i)^{9}}\).
1) \(|1 - i| = \sqrt{2}\), поэтому \[\begin{aligned} &1 - i = \sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2} - \frac{\sqrt{2}}{2}i\right) = {} \\ &= \sqrt{2}\left(\cos\left(-\frac{\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{4}\right)\right). \end{aligned}\] Так как \(-\frac{14\pi}{4} = -\frac{7\pi}{2} = -4\pi + \frac{\pi}{2}\), то \[\begin{aligned} &(1 - i)^{14} = (\sqrt{2})^{14}\left(\cos\left(-\frac{14\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\frac{14\pi}{4}\right)\right) = {} \\ &= 128\left(\cos \frac{\pi}{2} + i\sin \frac{\pi}{2}\right) = 128i. \end{aligned}\]
2) \(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i = \cos \frac{\pi}{6} + i\sin \frac{\pi}{6}\), поэтому \[\begin{aligned} &\left(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i\right)^{15} = \cos \frac{15\pi}{6} + i\sin \frac{15\pi}{6} = {} \\ &= \cos \frac{5\pi}{2} + i\sin \frac{5\pi}{2} = i. \end{aligned}\]
3) \(\left|\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i\right| = \sqrt{\frac{25}{169} + \frac{144}{169}} = 1\). Аргумент \(\varphi\) должен удовлетворять условиям \(\cos \varphi = \frac{5}{13}\), \(\sin \varphi = -\frac{12}{13}\). Возьмём \(\varphi = \arcsin\left(-\frac{12}{13}\right)\): этот угол лежит в промежутке \(\left[-\frac{\pi}{2};\ \frac{\pi}{2}\right]\), где косинус неотрицателен, поэтому \(\cos \varphi = \sqrt{1 - \frac{144}{169}} = \frac{5}{13}\). Значит, \(\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i = \cos \varphi + i\sin \varphi\) и \[\begin{aligned} &\left(\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i\right)^{10} = {} \\ &= \cos 10\varphi + i\sin 10\varphi,\ \text{где}\ \varphi = \arcsin\left(-\frac{12}{13}\right). \end{aligned}\]
4) \(1 + i = \sqrt{2}\left(\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4}\right)\);
\(|\sqrt{3} + i| = 2\), поэтому \(\sqrt{3} + i = 2\left(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i\right) = 2\left(\cos \frac{\pi}{6} + i\sin \frac{\pi}{6}\right)\). Модули степеней: \((\sqrt{2})^{10} = 32\), \(2^8 = 256\); аргументы: \(10 \cdot \frac{\pi}{4} = \frac{5\pi}{2}\), \(8 \cdot \frac{\pi}{6} = \frac{4\pi}{3}\), поэтому
\[\begin{aligned} (1 + i)^{10} &= 32\left(\cos \frac{5\pi}{2} + i\sin \frac{5\pi}{2}\right); \\ (\sqrt{3} + i)^8 &= 256\left(\cos \frac{4\pi}{3} + i\sin \frac{4\pi}{3}\right). \end{aligned}\]
Модуль произведения \(32 \cdot 256 = 8192\), аргумент \(\frac{5\pi}{2} + \frac{4\pi}{3} = \frac{23\pi}{6} = 4\pi - \frac{\pi}{6}\), поэтому \(\cos \frac{23\pi}{6} = \cos\left(-\frac{\pi}{6}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}\), \(\sin \frac{23\pi}{6} = \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\frac{1}{2}\) и
\[\begin{aligned} &(1 + i)^{10}(\sqrt{3} + i)^8 = 8192\left(\cos \frac{23\pi}{6} + i\sin \frac{23\pi}{6}\right) = {} \\ &= 8192\left(\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}i\right) = 4096\sqrt{3} - 4096i. \end{aligned}\]
5) В пункте 1) найдено: \((1 - i)^{14} = 128\left(\cos\left(-\frac{7\pi}{2}\right) + i\sin\left(-\frac{7\pi}{2}\right)\right)\). Далее, \(|1 + \sqrt{3}i| = \sqrt{1 + 3} = 2\), поэтому \(1 + \sqrt{3}i = 2\left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right) = 2\left(\cos \frac{\pi}{3} + i\sin \frac{\pi}{3}\right)\) и \[\begin{aligned} &(1 + \sqrt{3}i)^9 = 2^9\left(\cos \frac{9\pi}{3} + i\sin \frac{9\pi}{3}\right) = {} \\ &= 512(\cos 3\pi + i\sin 3\pi). \end{aligned}\] Аргумент частного \(-\frac{7\pi}{2} - 3\pi = -\frac{13\pi}{2} = -6\pi - \frac{\pi}{2}\), поэтому \[\begin{aligned} &\frac{(1 - i)^{14}}{(1 + \sqrt{3}i)^9} = \frac{128}{512}\left(\cos\left(-\frac{13\pi}{2}\right) + i\sin\left(-\frac{13\pi}{2}\right)\right) = {} \\ &= \frac{1}{4}\left(\cos\left(-\frac{\pi}{2}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{2}\right)\right) = \frac{1}{4}(0 - i) = -\frac{1}{4}i. \end{aligned}\]
Ответ: 1) \(128i\); 2) \(i\); 3) \(\cos\left(10\arcsin\left(-\frac{12}{13}\right)\right) + i\sin\left(10\arcsin\left(-\frac{12}{13}\right)\right)\); 4) \(4096\sqrt{3} - 4096i\); 5) \(-\frac{1}{4}i\).
Найдите значение выражения: 1) \((1 - i)^{14}\); 2) \(\left(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i\right)^{15}\); 3) \(\left(\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i\right)^{10}\); 4) \((1 + i)^{10}(\sqrt{3} + i)^{8}\); 5) \(\frac{(1 - i)^{14}}{(1 + \sqrt{3}i)^{9}}\).
Каждое основание степени запишем в тригонометрической форме и воспользуемся формулой Муавра \((r(\cos \varphi + i\sin \varphi))^n = r^n(\cos n\varphi + i\sin n\varphi)\), \(n \in \mathbf{N}\).
1) \(|1 - i| = \sqrt{2}\), поэтому \[\begin{aligned} &1 - i = \sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2} - \frac{\sqrt{2}}{2}i\right) = {} \\ &= \sqrt{2}\left(\cos\left(-\frac{\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{4}\right)\right). \end{aligned}\] Так как \(-\frac{14\pi}{4} = -\frac{7\pi}{2} = -4\pi + \frac{\pi}{2}\), то \[\begin{aligned} &(1 - i)^{14} = (\sqrt{2})^{14}\left(\cos\left(-\frac{14\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\frac{14\pi}{4}\right)\right) = {} \\ &= 128\left(\cos \frac{\pi}{2} + i\sin \frac{\pi}{2}\right) = 128i. \end{aligned}\]
2) \(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i = \cos \frac{\pi}{6} + i\sin \frac{\pi}{6}\), поэтому \[\begin{aligned} &\left(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i\right)^{15} = \cos \frac{15\pi}{6} + i\sin \frac{15\pi}{6} = {} \\ &= \cos \frac{5\pi}{2} + i\sin \frac{5\pi}{2} = i. \end{aligned}\]
3) \(\left|\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i\right| = \sqrt{\frac{25}{169} + \frac{144}{169}} = 1\). Аргумент \(\varphi\) должен удовлетворять условиям \(\cos \varphi = \frac{5}{13}\), \(\sin \varphi = -\frac{12}{13}\). Возьмём \(\varphi = \arcsin\left(-\frac{12}{13}\right)\): этот угол лежит в промежутке \(\left[-\frac{\pi}{2};\ \frac{\pi}{2}\right]\), где косинус неотрицателен, поэтому \(\cos \varphi = \sqrt{1 - \frac{144}{169}} = \frac{5}{13}\). Значит, \(\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i = \cos \varphi + i\sin \varphi\), и по формуле Муавра \[\begin{aligned} &\left(\frac{5}{13} - \frac{12}{13}i\right)^{10} = {} \\ &= \cos 10\varphi + i\sin 10\varphi,\ \text{где}\ \varphi = \arcsin\left(-\frac{12}{13}\right). \end{aligned}\]
4) \(1 + i = \sqrt{2}\left(\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4}\right)\);
\(|\sqrt{3} + i| = 2\), поэтому \(\sqrt{3} + i = 2\left(\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2}i\right) = 2\left(\cos \frac{\pi}{6} + i\sin \frac{\pi}{6}\right)\). По формуле Муавра модули возводятся в степень: \((\sqrt{2})^{10} = 32\), \(2^8 = 256\), а аргументы умножаются на показатель: \(10 \cdot \frac{\pi}{4} = \frac{5\pi}{2}\), \(8 \cdot \frac{\pi}{6} = \frac{4\pi}{3}\), поэтому
\[\begin{aligned} (1 + i)^{10} &= 32\left(\cos \frac{5\pi}{2} + i\sin \frac{5\pi}{2}\right); \\ (\sqrt{3} + i)^8 &= 256\left(\cos \frac{4\pi}{3} + i\sin \frac{4\pi}{3}\right). \end{aligned}\]
При умножении модули перемножаются: \(32 \cdot 256 = 8192\), а аргументы складываются: \(\frac{5\pi}{2} + \frac{4\pi}{3} = \frac{23\pi}{6} = 4\pi - \frac{\pi}{6}\), поэтому \(\cos \frac{23\pi}{6} = \cos\left(-\frac{\pi}{6}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}\), \(\sin \frac{23\pi}{6} = \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\frac{1}{2}\) и
\[\begin{aligned} &(1 + i)^{10}(\sqrt{3} + i)^8 = 8192\left(\cos \frac{23\pi}{6} + i\sin \frac{23\pi}{6}\right) = {} \\ &= 8192\left(\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}i\right) = 4096\sqrt{3} - 4096i. \end{aligned}\]
5) В пункте 1) найдено: \((1 - i)^{14} = 128\left(\cos\left(-\frac{7\pi}{2}\right) + i\sin\left(-\frac{7\pi}{2}\right)\right)\). Далее, \(|1 + \sqrt{3}i| = \sqrt{1 + 3} = 2\), поэтому \(1 + \sqrt{3}i = 2\left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right) = 2\left(\cos \frac{\pi}{3} + i\sin \frac{\pi}{3}\right)\) и \[\begin{aligned} &(1 + \sqrt{3}i)^9 = 2^9\left(\cos \frac{9\pi}{3} + i\sin \frac{9\pi}{3}\right) = {} \\ &= 512(\cos 3\pi + i\sin 3\pi). \end{aligned}\] При делении модули делятся, а аргументы вычитаются: \(-\frac{7\pi}{2} - 3\pi = -\frac{13\pi}{2} = -6\pi - \frac{\pi}{2}\). Поэтому \[\begin{aligned} &\frac{(1 - i)^{14}}{(1 + \sqrt{3}i)^9} = \frac{128}{512}\left(\cos\left(-\frac{13\pi}{2}\right) + i\sin\left(-\frac{13\pi}{2}\right)\right) = {} \\ &= \frac{1}{4}\left(\cos\left(-\frac{\pi}{2}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{2}\right)\right) = \frac{1}{4}(0 - i) = -\frac{1}{4}i. \end{aligned}\]
Ответ: 1) \(128i\); 2) \(i\); 3) \(\cos\left(10\arcsin\left(-\frac{12}{13}\right)\right) + i\sin\left(10\arcsin\left(-\frac{12}{13}\right)\right)\); 4) \(4096\sqrt{3} - 4096i\); 5) \(-\frac{1}{4}i\).



