Страница 141 номер 15.7, ГДЗ по алгебре за 11 класс к учебнику Мерзляка углубленный уровень. Алгебра и начала математического анализа
Найдите значение выражения: 1) \((1 + i)^{20}\); 2) \(\left(\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{9}\); 3) \((3 + 4i)^{4}\); 4) \((1 - i)^{12}\left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{6}\); 5) \(\frac{(1 + i)^{10}}{(\sqrt{3} - i)^{8}}\).
1) \(|1 + i| = \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2}\), поэтому \[1 + i = \sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2} + \frac{\sqrt{2}}{2}i\right) = \sqrt{2}\left(\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4}\right).\] Тогда \[\begin{aligned} &(1 + i)^{20} = (\sqrt{2})^{20}\left(\cos \frac{20\pi}{4} + i\sin \frac{20\pi}{4}\right) = {} \\ &= 1024(\cos 5\pi + i\sin 5\pi) = -1024. \end{aligned}\]
2) \(\left|\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i\right| = \sqrt{\frac{1}{4} + \frac{3}{4}} = 1\); угол \(\varphi = -\frac{\pi}{3}\) удовлетворяет условиям \(\cos \varphi = \frac{1}{2}\), \(\sin \varphi = -\frac{\sqrt{3}}{2}\), поэтому \(\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i = \cos\left(-\frac{\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{3}\right)\) и \[\begin{aligned} &\left(\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^9 = \cos\left(-\frac{9\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{9\pi}{3}\right) = {} \\ &= \cos(-3\pi) + i\sin(-3\pi) = -1. \end{aligned}\]
3) \(|3 + 4i| = \sqrt{3^2 + 4^2} = 5\), поэтому \(3 + 4i = 5\left(\frac{3}{5} + \frac{4}{5}i\right)\). Аргумент \(\varphi\) должен удовлетворять условиям \(\cos \varphi = \frac{3}{5}\), \(\sin \varphi = \frac{4}{5}\). Возьмём \(\varphi = \arccos \frac{3}{5}\): этот угол лежит в промежутке \([0;\ \pi]\), где синус неотрицателен, поэтому \(\sin \varphi = \sqrt{1 - \frac{9}{25}} = \frac{4}{5}\). Значит, \(3 + 4i = 5(\cos \varphi + i\sin \varphi)\), где \(\varphi = \arccos \frac{3}{5}\), и \[\begin{aligned} (3 + 4i)^4 &= 5^4(\cos 4\varphi + i\sin 4\varphi) = {} \\ &= 625\biggl(\cos\left(4\arccos \frac{3}{5}\right) + {} \\ &+ i\sin\left(4\arccos \frac{3}{5}\right)\biggr); \\ \cos 2\varphi &= \cos^2 \varphi - \sin^2 \varphi = \frac{9}{25} - \frac{16}{25} = -\frac{7}{25}; \\ \sin 2\varphi &= 2\sin \varphi\cos \varphi = 2 \cdot \frac{4}{5} \cdot \frac{3}{5} = \frac{24}{25}; \\ \cos 4\varphi &= \cos^2 2\varphi - \sin^2 2\varphi = \frac{49}{625} - \frac{576}{625} = -\frac{527}{625}; \\ \sin 4\varphi &= 2\sin 2\varphi\cos 2\varphi = 2 \cdot \frac{24}{25} \cdot \left(-\frac{7}{25}\right) = -\frac{336}{625}. \end{aligned}\] Тогда \[(3 + 4i)^4 = 625\left(-\frac{527}{625} - \frac{336}{625}i\right) = -527 - 336i.\]
4) \(|1 - i| = \sqrt{2}\), поэтому \(1 - i = \sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2} - \frac{\sqrt{2}}{2}i\right) = \sqrt{2}\left(\cos\left(-\frac{\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{4}\right)\right)\);
\(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i = \cos \frac{\pi}{3} + i\sin \frac{\pi}{3}\). Аргументы степеней: \(12 \cdot \left(-\frac{\pi}{4}\right) = -3\pi\), \(6 \cdot \frac{\pi}{3} = 2\pi\), поэтому
\[\begin{aligned} (1 - i)^{12} &= (\sqrt{2})^{12}(\cos(-3\pi) + i\sin(-3\pi)) = {} \\ &= 64 \cdot (-1) = -64; \\ \left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^6 &= \cos 2\pi + i\sin 2\pi = 1. \end{aligned}\]
Значит,
\[(1 - i)^{12}\left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^6 = -64 \cdot 1 = -64.\]
5) \(1 + i = \sqrt{2}\left(\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4}\right)\);
\(|\sqrt{3} - i| = \sqrt{3 + 1} = 2\), поэтому
\[\sqrt{3} - i = 2\left(\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}i\right) = 2\left(\cos\left(-\frac{\pi}{6}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{6}\right)\right).\]
Модули степеней: \((\sqrt{2})^{10} = 32\), \(2^8 = 256\); аргументы: \(10 \cdot \frac{\pi}{4} = \frac{5\pi}{2}\), \(8 \cdot \left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\frac{4\pi}{3}\), поэтому
\[\begin{aligned} (1 + i)^{10} &= 32\left(\cos \frac{5\pi}{2} + i\sin \frac{5\pi}{2}\right); \\ (\sqrt{3} - i)^8 &= 256\left(\cos\left(-\frac{4\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{4\pi}{3}\right)\right). \end{aligned}\]
Аргумент частного \(\frac{5\pi}{2} - \left(-\frac{4\pi}{3}\right) = \frac{23\pi}{6} = 4\pi - \frac{\pi}{6}\), поэтому \(\cos \frac{23\pi}{6} = \cos\left(-\frac{\pi}{6}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}\), \(\sin \frac{23\pi}{6} = \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\frac{1}{2}\) и
\[\begin{aligned} &\frac{(1 + i)^{10}}{(\sqrt{3} - i)^8} = \frac{32}{256}\left(\cos \frac{23\pi}{6} + i\sin \frac{23\pi}{6}\right) = {} \\ &= \frac{1}{8}\left(\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}i\right) = \frac{\sqrt{3}}{16} - \frac{1}{16}i. \end{aligned}\]
Ответ: 1) \(-1024\); 2) \(-1\); 3) \(-527 - 336i\); 4) \(-64\); 5) \(\frac{\sqrt{3}}{16} - \frac{1}{16}i\).
Найдите значение выражения: 1) \((1 + i)^{20}\); 2) \(\left(\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{9}\); 3) \((3 + 4i)^{4}\); 4) \((1 - i)^{12}\left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{6}\); 5) \(\frac{(1 + i)^{10}}{(\sqrt{3} - i)^{8}}\).
Каждое основание степени запишем в тригонометрической форме и воспользуемся формулой Муавра \((r(\cos \varphi + i\sin \varphi))^n = r^n(\cos n\varphi + i\sin n\varphi)\), \(n \in \mathbf{N}\).
1) \(|1 + i| = \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2}\), поэтому \[1 + i = \sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2} + \frac{\sqrt{2}}{2}i\right) = \sqrt{2}\left(\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4}\right).\] Тогда \[\begin{aligned} &(1 + i)^{20} = (\sqrt{2})^{20}\left(\cos \frac{20\pi}{4} + i\sin \frac{20\pi}{4}\right) = {} \\ &= 1024(\cos 5\pi + i\sin 5\pi) = -1024. \end{aligned}\]
2) \(\left|\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i\right| = \sqrt{\frac{1}{4} + \frac{3}{4}} = 1\); угол \(\varphi = -\frac{\pi}{3}\) удовлетворяет условиям \(\cos \varphi = \frac{1}{2}\), \(\sin \varphi = -\frac{\sqrt{3}}{2}\), поэтому \(\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i = \cos\left(-\frac{\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{3}\right)\). Тогда \[\begin{aligned} &\left(\frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^9 = \cos\left(-\frac{9\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{9\pi}{3}\right) = {} \\ &= \cos(-3\pi) + i\sin(-3\pi) = -1. \end{aligned}\]
3) \(|3 + 4i| = \sqrt{3^2 + 4^2} = 5\), поэтому \(3 + 4i = 5\left(\frac{3}{5} + \frac{4}{5}i\right)\). Аргумент \(\varphi\) должен удовлетворять условиям \(\cos \varphi = \frac{3}{5}\), \(\sin \varphi = \frac{4}{5}\). Возьмём \(\varphi = \arccos \frac{3}{5}\): этот угол лежит в промежутке \([0;\ \pi]\), где синус неотрицателен, поэтому \(\sin \varphi = \sqrt{1 - \frac{9}{25}} = \frac{4}{5}\). Значит, \(3 + 4i = 5(\cos \varphi + i\sin \varphi)\), где \(\varphi = \arccos \frac{3}{5}\), и \[\begin{aligned} &(3 + 4i)^4 = 5^4(\cos 4\varphi + i\sin 4\varphi) = {} \\ &= 625\left(\cos\left(4\arccos \frac{3}{5}\right) + i\sin\left(4\arccos \frac{3}{5}\right)\right). \end{aligned}\] Найдём \(\cos 4\varphi\) и \(\sin 4\varphi\) по формулам косинуса и синуса двойного угла: \[\begin{aligned} \cos 2\varphi &= \cos^2 \varphi - \sin^2 \varphi = \frac{9}{25} - \frac{16}{25} = -\frac{7}{25}; \\ \sin 2\varphi &= 2\sin \varphi\cos \varphi = 2 \cdot \frac{4}{5} \cdot \frac{3}{5} = \frac{24}{25}; \\ \cos 4\varphi &= \cos^2 2\varphi - \sin^2 2\varphi = \frac{49}{625} - \frac{576}{625} = -\frac{527}{625}; \\ \sin 4\varphi &= 2\sin 2\varphi\cos 2\varphi = 2 \cdot \frac{24}{25} \cdot \left(-\frac{7}{25}\right) = -\frac{336}{625}. \end{aligned}\] Тогда \[(3 + 4i)^4 = 625\left(-\frac{527}{625} - \frac{336}{625}i\right) = -527 - 336i.\]
4) \(|1 - i| = \sqrt{2}\), поэтому \(1 - i = \sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2} - \frac{\sqrt{2}}{2}i\right) = \sqrt{2}\left(\cos\left(-\frac{\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{4}\right)\right)\); кроме того, \(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i = \cos \frac{\pi}{3} + i\sin \frac{\pi}{3}\). По формуле Муавра аргументы умножаются на показатель: \(12 \cdot \left(-\frac{\pi}{4}\right) = -3\pi\), \(6 \cdot \frac{\pi}{3} = 2\pi\), поэтому \[\begin{aligned} (1 - i)^{12} &= (\sqrt{2})^{12}(\cos(-3\pi) + i\sin(-3\pi)) = {} \\ &= 64 \cdot (-1) = -64; \\ \left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^6 &= \cos 2\pi + i\sin 2\pi = 1. \end{aligned}\] Значит, \[(1 - i)^{12}\left(\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^6 = -64 \cdot 1 = -64.\]
5) \(1 + i = \sqrt{2}\left(\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4}\right)\);
\(|\sqrt{3} - i| = \sqrt{3 + 1} = 2\), поэтому
\[\sqrt{3} - i = 2\left(\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}i\right) = 2\left(\cos\left(-\frac{\pi}{6}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{6}\right)\right).\]
По формуле Муавра модули возводятся в степень: \((\sqrt{2})^{10} = 32\), \(2^8 = 256\), а аргументы умножаются на показатель: \(10 \cdot \frac{\pi}{4} = \frac{5\pi}{2}\), \(8 \cdot \left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\frac{4\pi}{3}\), поэтому
\[\begin{aligned} (1 + i)^{10} &= 32\left(\cos \frac{5\pi}{2} + i\sin \frac{5\pi}{2}\right); \\ (\sqrt{3} - i)^8 &= 256\left(\cos\left(-\frac{4\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{4\pi}{3}\right)\right). \end{aligned}\]
При делении модули делятся, а аргументы вычитаются: \(\frac{5\pi}{2} - \left(-\frac{4\pi}{3}\right) = \frac{23\pi}{6} = 4\pi - \frac{\pi}{6}\), поэтому \(\cos \frac{23\pi}{6} = \cos\left(-\frac{\pi}{6}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}\), \(\sin \frac{23\pi}{6} = \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\frac{1}{2}\) и
\[\begin{aligned} &\frac{(1 + i)^{10}}{(\sqrt{3} - i)^8} = \frac{32}{256}\left(\cos \frac{23\pi}{6} + i\sin \frac{23\pi}{6}\right) = {} \\ &= \frac{1}{8}\left(\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}i\right) = \frac{\sqrt{3}}{16} - \frac{1}{16}i. \end{aligned}\]
Ответ: 1) \(-1024\); 2) \(-1\); 3) \(-527 - 336i\); 4) \(-64\); 5) \(\frac{\sqrt{3}}{16} - \frac{1}{16}i\).



